การจัดเรียงแพรแถบย่อ เป็นเรื่องสำคัญที่ข้าราชการบรรจุใหม่และผู้ที่ได้รับเลื่อนชั้นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ควรรู้ เพื่อให้ประดับได้อย่างถูกต้องตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี บทความนี้สรุปหลักเกณฑ์การจัดเรียงแพรแถบแบบเข้าใจง่าย ใช้งานได้จริง พร้อมตัวอย่างประกอบ
แพรแถบย่อคืออะไร และใช้เมื่อใด?
แพรแถบย่อ (Ribbons) คือเครื่องหมายจำลองแทนดวงตราเครื่องราชอิสริยาภรณ์
ใช้สำหรับ: ประดับกับเครื่องแบบปฏิบัติราชการ หรือชุดพิธีการที่ ไม่ใช่ ชุดเต็มยศหรือครึ่งยศ (เช่น ชุดปกติขาว, ชุดสีกากี)
ตำแหน่งประดับ: หน้าอกด้านซ้าย เหนือขอบกระเป๋าเสื้อประมาณ 0.5 - 1 ซม.
ข้าราชการบรรจุใหม่: หากยังไม่ได้รับเครื่องราชฯ ให้ประดับเฉพาะ "แพรแถบเหรียญที่ระลึก" ตามปีเกิดหรือวโรกาสสำคัญเท่านั้น
4 หลักการเรียงแพรแถบย่อ (สาระสำคัญ)
การจัดเรียงแพรแถบไม่ได้เรียงตามความชอบ แต่มีกฎเหล็ก 4 ข้อ ดังนี้:
คัดก่อนเรียง: เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ให้เลือกเฉพาะ "ชั้นสูงสุดของแต่ละตระกูล" ที่ได้รับเท่านั้น
เรียงตามลำดับเกียรติ: เรียงจากเกียรติสูงไปหาต่ำ โดยมองจากมุมของผู้สวมใส่ (จากซ้ายมือเรา ไปทางขวามือ หรือจากฝั่งกระดุมเสื้อไปทางหัวไหล่)
ลำดับกลุ่ม: เครื่องราชฯ (ช้างเผือก/มงกุฎไทย) → เหรียญบำเหน็จ (เช่น เหรียญจักรพรรดิมาลา) → เหรียญที่ระลึก (วโรกาสต่าง ๆ)
เหรียญที่ระลึก: ให้เรียงลำดับจาก "ปีเก่า ไป ปีใหม่" (ตาม พ.ศ. ที่จัดสร้าง)
การเลือกชั้นเครื่องราชอิสริยาภรณ์
หัวใจสำคัญคือ "ตระกูลละ 1 แถบ" โดยลำดับเกียรติที่ใช้บ่อยคือ:
ตระกูลช้างเผือก (สีเขียว-แดง) → ตระกูลมงกุฎไทย (สีน้ำเงิน-แดง)
ได้รับหลายชั้นในตระกูลเดียว: (เช่น บ.ม., จ.ม., ต.ม.) ให้ใช้เฉพาะชั้นสูงสุดคือ ต.ม.
ได้รับต่างตระกูล: (เช่น ท.ช. และ ต.ม.) ให้ประดับคู่กันได้ โดยเอา ท.ช. ไว้หน้า ต.ม.
ตัวอย่างการจัดเรียงแพรแถบ (Case Study)
ตัวอย่าง A: ได้รับเครื่องราชฯ หลายชั้น
ประวัติ: ได้รับ มงกุฎไทย (บ.ม.→จ.ม.→ต.ม.) และ ช้างเผือก (บ.ช.→จ.ช.→ท.ช.)
การเรียง:
[ ท.ช. ][ ต.ม. ]
ตัวอย่าง B: เครื่องราชฯ ผสมเหรียญที่ระลึก
รายการ: ท.ช. / ต.ม. / เหรียญที่ระลึกปี 2539 / เหรียญที่ระลึกปี 2562
การเรียง:
[ ท.ช. ][ ต.ม. ][ เหรียญ 2539 ][ เหรียญ 2562 ]
ตัวอย่าง C: กรณีมีหลายแถว (เกิน 5 แถบ)
หากมีเหรียญจำนวนมากจนต้องขึ้นแถวใหม่ ให้ยึดเกียรติสูงสุดไว้ "แถวบน"
แถวบน:
[ ท.ช. ][ ต.ม. ][ เหรียญบำเหน็จ ][ เหรียญ 2539 ]...แถวล่าง:
[ เหรียญที่ระลึกปีใหม่ ๆ ]...
❌ 3 ข้อควรระวัง (อย่าทำผิด!)
อย่าเรียงซ้ำตระกูล: เช่น ติดทั้ง ท.ม. และ ต.ม. คู่กัน (ผิดระเบียบ ต้องใช้ชั้นสูงสุดชั้นเดียว)
อย่าเอาเหรียญที่ระลึกคั่นกลาง: เครื่องราชฯ ตระกูลช้างเผือกและมงกุฎไทยต้องอยู่ติดกันเสมอ
อย่าเรียง พ.ศ. สลับ: เหรียญที่ระลึกต้องเรียงจากปีเก่าไปปีใหม่เสมอ
แหล่งอ้างอิงและที่มา
เพื่อความถูกต้องแม่นยำ ข้อมูลนี้อ้างอิงจาก:
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย พ.ศ. 2541 และ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562
กองอาลักษณ์และเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (SOC)
ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย
สรุปสั้น ๆ สำหรับนำไปสั่งทำ: เลือกชั้นสูงสุดแต่ละตระกูล → วางช้างเผือกก่อนมงกุฎไทย → ปิดท้ายด้วยเหรียญที่ระลึกเรียงตาม พ.ศ. เพียงเท่านี้คุณก็จะประดับแพรแถบได้อย่างสง่างามและถูกต้องตามระเบียบแล้วครับ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น